XÂY DỰNG VÙNG NGUYÊN LIỆU HOA DƯỢC LIỆU SẠCH: NỀN TẢNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM OCOP TỪ LÀNG HOA NGHĨA HIỆP

Nghĩa Hiệp (nay là xã Vệ Giang – tỉnh Quảng Ngãi) từ lâu được biết đến là một trong những làng hoa truyền thống nổi tiếng của khu vực miền Trung. Không chỉ cung cấp hoa phục vụ nhu cầu trang trí trong các dịp lễ, Tết, người dân nơi đây còn tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong việc trồng và chăm sóc các loại hoa có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường đối với các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn cho sức khỏe và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng, việc chỉ sản xuất hoa tươi không còn là hướng đi tối ưu.

Nhận thấy tiềm năng phát triển các sản phẩm chế biến sâu từ hoa, Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Hoa Nghĩa Hiệp đã từng bước xây dựng vùng nguyên liệu hoa dược liệu sạch theo hướng tập trung, an toàn và bền vững. Đây không chỉ là giải pháp chủ động nguồn nguyên liệu mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị nông sản địa phương, phát triển các sản phẩm OCOP đặc trưng và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Từ sản xuất nhỏ lẻ đến nhu cầu hình thành vùng nguyên liệu tập trung

Trước đây, nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến trà hoa và các sản phẩm từ hoa chủ yếu được thu mua từ nhiều hộ dân với quy mô nhỏ lẻ. Mỗi hộ áp dụng phương pháp chăm sóc khác nhau nên chất lượng hoa chưa thật sự đồng đều. Bên cạnh đó, việc sản xuất phụ thuộc nhiều vào mùa vụ khiến sản lượng không ổn định, gây khó khăn cho quá trình chế biến và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Đối với các sản phẩm sử dụng trực tiếp như trà hoa hồng hay bột hoa hồng, chất lượng nguyên liệu là yếu tố quyết định. Chỉ cần một khâu trong quá trình canh tác không đảm bảo cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng thành phẩm. Chính vì vậy, HTX Hoa Nghĩa Hiệp xác định cần xây dựng vùng nguyên liệu tập trung để kiểm soát toàn bộ quy trình từ sản xuất đến chế biến.

Việc hình thành vùng nguyên liệu không chỉ giải quyết bài toán nguồn cung mà còn giúp HTX chủ động về chất lượng, sản lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc – những yếu tố ngày càng được người tiêu dùng quan tâm.

Xây dựng vùng nguyên liệu hoa dược liệu sạch từ lợi thế làng hoa truyền thống

Tận dụng lợi thế sẵn có của làng hoa Nghĩa Hiệp, HTX đã từng bước liên kết các hộ dân có kinh nghiệm trồng hoa để hình thành vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất. Các diện tích hoa được quy hoạch theo định hướng chung nhằm đáp ứng yêu cầu của các sản phẩm chế biến sâu.

Thay vì sản xuất manh mún, người dân tham gia vùng nguyên liệu được hướng dẫn áp dụng quy trình canh tác thống nhất. Từ khâu lựa chọn giống, chăm sóc, thu hoạch đến bảo quản đều được thực hiện theo các tiêu chuẩn chung do HTX xây dựng và hướng dẫn.

Sự liên kết này giúp hình thành một vùng sản xuất có tính đồng bộ cao, tạo ra nguồn nguyên liệu ổn định cả về số lượng lẫn chất lượng. Đây là điều kiện quan trọng để HTX từng bước phát triển chuỗi giá trị khép kín từ vùng trồng đến sản phẩm cuối cùng.

Canh tác theo hướng an toàn, thân thiện với môi trường

Một trong những mục tiêu quan trọng khi xây dựng vùng nguyên liệu là tạo ra nguồn hoa sạch, đáp ứng yêu cầu của các sản phẩm phục vụ sức khỏe người tiêu dùng.

Tại vùng nguyên liệu, các hộ dân được khuyến khích sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh và các chế phẩm sinh học trong quá trình chăm sóc cây trồng. Việc hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học giúp bảo vệ môi trường đất, nguồn nước và giữ gìn hệ sinh thái tự nhiên trong khu vực sản xuất.

Song song với đó, HTX thường xuyên hướng dẫn người dân áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo hướng sinh học như sử dụng bẫy côn trùng, vệ sinh đồng ruộng, cắt tỉa cây hợp lý và tăng cường sức đề kháng tự nhiên cho cây trồng. Nhờ đó, chất lượng hoa được nâng cao trong khi vẫn đảm bảo yếu tố an toàn cho người sản xuất và người tiêu dùng.

Việc áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật còn giúp hoa đạt độ đồng đều về màu sắc, hương thơm và chất lượng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chế biến sau thu hoạch.

Kiểm soát chất lượng ngay từ khâu thu hoạch

Đối với các sản phẩm từ hoa, thời điểm thu hoạch ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thành phẩm. Vì vậy, HTX đặc biệt chú trọng hướng dẫn người dân thu hái đúng thời điểm để giữ được tối đa hương thơm và các hoạt chất tự nhiên trong hoa.

Hoa thường được thu hoạch vào sáng sớm khi thời tiết còn mát và bông hoa vừa đạt độ nở thích hợp. Sau khi thu hái, nguyên liệu được vận chuyển nhanh về cơ sở sơ chế nhằm hạn chế tình trạng giảm chất lượng do tác động của nhiệt độ và thời gian bảo quản.

Quy trình thu hoạch và sơ chế được thực hiện cẩn thận giúp giữ được màu sắc tự nhiên, hương thơm đặc trưng và giá trị dinh dưỡng của hoa. Đây là yếu tố quan trọng tạo nên chất lượng khác biệt cho các sản phẩm của HTX.

Liên kết sản xuất – Nâng cao thu nhập cho người dân

Không chỉ tạo ra nguồn nguyên liệu ổn định, mô hình vùng nguyên liệu còn góp phần tăng cường liên kết giữa HTX và các hộ sản xuất.

HTX đóng vai trò hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ quy trình sản xuất và kết nối thị trường tiêu thụ. Người dân tham gia vùng nguyên liệu được tiếp cận kiến thức canh tác an toàn, đồng thời có đầu ra ổn định hơn cho sản phẩm của mình.

Mô hình liên kết này giúp giảm thiểu rủi ro về thị trường, hạn chế tình trạng phụ thuộc vào thương lái và tạo động lực để người dân đầu tư nâng cao chất lượng sản xuất. Khi giá trị sản phẩm được nâng cao thông qua chế biến và xây dựng thương hiệu, lợi ích kinh tế cũng được chia sẻ trở lại cho người trồng hoa.

Đây là hướng phát triển phù hợp với mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn và phát huy giá trị của làng nghề truyền thống.

Nền tảng cho các sản phẩm OCOP mang thương hiệu Nghĩa Hiệp

Vùng nguyên liệu hoa dược liệu sạch chính là nền móng để HTX Hoa Nghĩa Hiệp phát triển các sản phẩm chế biến sâu mang giá trị gia tăng cao.

Từ nguồn hoa được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, HTX đã nghiên cứu và phát triển thành công các sản phẩm như Trà hoa hồng O’Farm và Bột hoa hồng O’Farm. Các sản phẩm này không chỉ giữ được hương vị tự nhiên mà còn đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Nhờ chủ động được nguồn nguyên liệu, HTX có thể kiểm soát chất lượng xuyên suốt từ vùng trồng đến thành phẩm, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giúp các sản phẩm của HTX đạt chứng nhận OCOP 3 sao, khẳng định giá trị của nông sản địa phương trong chuỗi sản phẩm đặc trưng của tỉnh Quảng Ngãi.

Hướng đến phát triển bền vững và nâng tầm giá trị nông sản địa phương

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm tự nhiên, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng, việc xây dựng vùng nguyên liệu sạch đang trở thành xu hướng tất yếu đối với các hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp.

Đối với HTX Hoa Nghĩa Hiệp, vùng nguyên liệu không chỉ đơn thuần là nơi cung cấp hoa cho sản xuất mà còn là nền tảng để xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển kinh tế địa phương. Đây là mắt xích quan trọng kết nối giữa người nông dân, hợp tác xã và thị trường tiêu dùng.

Với định hướng tiếp tục mở rộng liên kết sản xuất, nâng cao chất lượng vùng trồng và đa dạng hóa các sản phẩm chế biến từ hoa, HTX Hoa Nghĩa Hiệp đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực nông nghiệp giá trị cao. Từ những luống hoa truyền thống của làng nghề Nghĩa Hiệp, các sản phẩm OCOP mang đậm dấu ấn địa phương đang có cơ hội vươn xa hơn, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương và nâng cao giá trị nông sản Quảng Ngãi trên thị trường.